I bardhë si MIL.KU

    Sa herë kemi dëgjuar ngjarje ku një Judë i bardhë i është shfaqur në mes të natës udhëtarëve të vonuar. Kjo qënie e bardhë si bora i frikësonte pa masë njerëzit duke u bërë këtë apo atë të keqe. Këto legjenda janë aq të përhapura, sa mbi një njeri që ka lëkurën e bardhë si qumështi, përdoret shprehja “qenka si Judë i bardhë”. 
Por kush është ky personazh?
    Të vërtetën e kemi shpesh para syve dhe është e mbuluar me një cipë kaq të hollë sa nuk mund ta fshihte asgjë përveç atij që nuk dëshiron të shikojë. Në historinë botërore është gjuha ajo që na jep materialet më të shumta për të kuptuar të shkuarën.    Është me të vërtetë për t’u çuditur, por ajo që trashëgohet gojarisht është më e vështirë për t’u fshirë dhe për t’u fshehur nga e shkuara e një populli apo të një qytetërimi. Librat në fakt mund të ndalohen, të zhduken apo të digjen (biblioteka e Aleksandrisë), por traditat popullore janë të vështira për t’u çrrënjosur. Një shembull i jashtëzakonshëm janë epopetë e heronjve tanë të kënduara me lahutë e të trashëguara brez pas brezi. Po ashtu dhe veda indiane, e trashëguar për disa mijëra vjet vetëm gojarisht paraqesin aspekte të habitshme të së shkuarës sonë.
Të shohim disa shembuj tek Bibla.
    Me ëngjëll biblik kemi përkthimin trashanik të fjalës hebraike MALAKHIM, që e gjejmë tek Testamenti i Vjetër dhe përfaqëson një korrier apo një rojtar. Janë pikërisht episodet ku shohim si protagonist këto malakhim biblikë që na heqin çdo dyshim mbi natyrën e tyre, që ishte jo “një vegim” por shumë tokësore….do të shtoja pak bamëmirëse dhe shumë më e ashpër dhe e dhunshme.
   Rrjedha e emrit malakhim është shumë domethënëse. Në shkrimin kuneiform origjinal u quanin “GAL.GA“, ku GAL do të thotë “krijesë, qënie që jeton”, ndërsa GA do të thotë qumësht. E gjitha kjo natyrisht na tregon për krijesa me një lëkurë të bardhë si qumështi. Në gjuhën akadike GAL.GA u shndërrua në MIL.KU, shprehje nga e cila rrjedh termi hebraik ma-lakh. Shihet qartë se nuk duhen komente të tjera dhe tani e dini se nga rrjedh fjala MILK, qumësht në anglisht: nga ajo sumere, ashtu si dhe qytetërimi ynë, pavarësisht se në shkolla duket se kjo temë nuk duhet të preket. Pra, ata që ne i njohim si ëngjëj ishin në realitet të përshkruar si korrierë apo rojtarë me lëkurën e bardhë si qumështi.
    Në një varg të Biblës Etiope në librin e Enok përshkruhet lindja e Noes, heroit të përmbytjes së madhe, birit të Lamekut dhe nipit të Matuzalemit: “Matuzalemi i gjeti grua birit të tij Lamek: ajo ngeli shtatzënë dhe lindi një fëmijë mashkull. Trupi i tij ishte i bardhë si bora dhe i kuq si një gonxhe trëndafili….dhe sytë i kishte shumë të bukur….kur i hapi u ndriçua e gjithë shtëpia….Lameku u largua i frikësuar….Më ka lindur një fëmijë i çuditshëm, ndryshe nga një bir njeriu….i njgjan fëmijëve të Zotit të qiellit…..Më duket se nuk qenka fëmija im, por i ëngjëjve”.
    Është shumë interesante se si nënvijëzohen karakteristikat fenotipe të Noes….sy të kaltër, flokë të kuq, lëkurë të bardhë dhe njëkohësisht se si këto karakteristika lidhen menjëherë me një krijesë hyjnore apo të ëngjëjve/malakhim. Lameku zemërohet jashtë mase duke dyshuar në atësinë e tij….dhe nuk është rastësi që domethënia e emrit të tij është “ai që u poshtërua”.
    Mund të vazhdoj akoma me shembuj por po e mbyll me filmin Prometheus të Ridley Scott. Tek ky film shfaqen disa personazhe të veçantë që regjizori nuk ka kurajon ti thërrasë me emër por i quan me një emërtim që nuk lë asnjë pikë dyshimi: inxhenierët.

Read More

Quo usque tandem (deri në çfarë pike)

    Më 8 nëntor të vitit 63 pas K., një vit kyç për historinë e Romës, Konsulli Cicerone mbajti një fjalim të ashpër kundër Lucio Sergio Catilina. Po ju sjell një fragment dhe lidhjen me realitetin e sotëm po jua lë juve.
   “Quo usquem tandem (deri në çfarë pike) do të përfitosh tek durimi ynë? Për sa kohë akoma çmenduria juaj do të luajë me ne? Në çfarë limiti do të shkojë pakujdesia jote e shfrenuar? Nuk të ka shqetësuar shprehja e fytyrës së të pranishmëve? Nuk e sheh që plani yt u zbulua? Nuk e shikon se të gjithë e kanë marrë vesh komplotin tënd, apo kujton se ndonjë nga ne e injoron?   Ne duhet të vazhdojmë të të durojmë ty, që dëshiron vetëm pushtetin e të prishësh gjithë botën.   Shtetit nuk i mungojnë as inteligjenca, as qëndrueshmëria e rregullave. Asgjë nga ajo që bën, urdhëron, mendon nuk i shpëton veshëve të mi, aq më pak mendjes time e duhet të kuptosh që jam më i bindur unë duke vigjiluar mbi sigurinë e Shtetit se ti për shkatërrimin e tij.
   Senatorë, qëndrojnë këtu mes jush, në këtë asamble që është më e shenjta, më e rëndësishmja e vendit, individë që veprojnë kundër nesh e po i drejtohem kryetarit të tyre.   Ke ndarë Italinë mes njerëzve të tu, ke vendosur vendet e çdonjërit, ke zgjedhur kush të Qeverisë e kush të jetë pas teje.
   Portat janë të hapura. Ik!
   Mer me vete edhe njerëzit e tu. Pastro qytetin! Do të ndihem më i lirë kur të jetë një mur midis nesh. Nuk mund të rrish këtu mes nesh! Nuk mund të duroj e të toleroj më. Sa herë më ke sulmuar, e kam pritur me forcat e mia. Por tani po sulmon hapur të gjithë Shtetin. Dëshiron ta çosh në shkatërrim Qeverinë e jetën e të gjithë qytetarëve, Italinë mbarë.
   Nëse ti, siç po them nga kohë, do të ikësh, qyteti do të lirohet nga bashkëpunëtorët e tu të lig e të shumtë, Haleja e Shtetit që merr pjesë tek komploti yt. Nuk po fol për jetën private. Do të ndalem më tepër tek faktet që kanë të bëjnë me interesat madhore të Shtetit.    Nuk përfundon asgjë, nuk përmbush asgjë, megjithatë nuk heq dorë të dëshirosh shkatërrimin e institucioneve.
Më thuaj: çfarë jete është ajo e jotja? 
   Të flas i shtyrë jo nga urrejtja, por nga dhembshuria, të cilës nuk je i denjë. Erdhe në Senat, por në mes shumë miqve dhe njohurve, kush të përshëndeti? Çfarë të them më shumë? Kur erdhe ti kjo sallë u zbraz. Sa zure vend, të tjerët u larguan, shkretëtirë u bë ky sektor i bankove. Atëherë, si do mund ta durosh këtë?
   Nëse do të shikoja se, edhe pse pa të drejtë, do të isha i dyshuar si fajtor apo i përçmuar nga qytetarët e mi, do të dëshiroja të fshihesha nga sytë e tyre, se sa të isha objekt i shikimeve qortuese. Ndërsa ti, që je i vetëdijshëm i lojrave të tua dhe e di mirë që urrejtja e të gjithëve është e drejtë dhe e merituar, nuk i fshihesh shikimit të tyre, paraqitjes përballë atyre që i ke vrarë në zemër dhe në mendje.
   Nëse prindët e tu, të kishin frikë nga ti dhe të urrenin, nëse ti nuk do të kishe asnjë mundësi për të bërë paqe me ta, imagjinoj se do të zhdukeshe. Tani të urren dhe ka frikë nga ti i gjithë mëmëdheu, nëna e përbashkët e të gjithëve ne, e nga shumë kohë mendon se ti nuk dëshiron tjetër veçse vdekjen e saj.
Atdheu të paraqit llogarinë pa shumë fjalë.
   Ke gënjyer për shumë vjet duke mohuar një ditë pas atë që kishe pohuar një ditë më parë. Janë të shkuara, është e vërtetë, e megjithëse nuk ishin të tolerueshme, i kemi përtypur si kemi mundur. Ama tani, durimi ka marrë fund! Prandaj ik dhe liro shtetin nga frika! Nuk e sheh heshtjen e të pranishmëve? Përse pret konfirmimin e fjalës, kur shihet qartë domethënia e heshtjes së tyre?   Por për çfarë duhen fjalët? Që të thyhesh, në një farë mënyre? Nuk e besoj. Nuk është rasti të të kërkojmë që të provosh keqardhje për maninë tënde të shfrenuar dhe absurde për pushtetin, për veprimet e tua megjithëse Shteti është në vështirësi. Në fakt nuk je tipi që përmbahet nga çmenduria për arsyen.
   Megjtihatë ka disa, këtu në Senat, që nuk e perceptojnë ortekun që po na përfshin ose bëjnë sikur nuk e shikojnë atë që kanë para syve. Janë ata që kanë ushqyer me vetëdije etjen tënde për pushtet dhe kanë mbështetur formimin e një komploti.
Atëherë them, të ikin fajtorët!Të ndahen nga të drejtët!
Marcus Tullius CiceroIn L. Catilinam orationesOratio in Catilinam Prima in Senatu Habita

Read More

Qelizat që nuk plaken kurrë

Elizabeth Blackburn 
    Përgjigjen për një jetë më të shëndetshme, studiuesit e gjetën tek një organizëm të vogël të quajtur Tetrahymena. Është një krijesë njëqelizore, e njohur si alga e ujit të ndenjur.
    Kam studiuar shumë vjet grupet e ADN tek qelizat a quajtura kromozome. Më kanë bërë kureshtare sidomos majat e kromozomeve, të quajtura telomerë. Kur nisa studimet e mia, gjithçka që dinim ishte se telomerët ndihmonin në mbrojtjen e kromozomeve. Janë të rëndësishëm kur qelizat ndahen. Por doja të zbuloja se çfarë ishin telomerët, dhe për t’ia arritur kësaj më duheshin shumë të tillë. Dhe në fakt Tetrahymena ka rreth 20000 kromozome. Kështu zbulova që telomerët janë të përbërë nga segmentë të veçantë të ADN pikërisht tek anët e jashtme të kromozomeve. 
Por ka një problem
   Të gjithë e fillojmë jetën si një qelizë të vetme. këto qeliza ndahen derisa formojnë 200 milionë miliard qeliza që formojnë një trup të rritur. Sa herë që qeliza ndahet, duhet të kopjohet e gjithë ADN-ja e saj, sepse përmban istruksionet operative jetësore në mënyrë që qelizat të funksionojë në rregull. Por ka një gabim tek mënyra se si ADN-ja kopjohet. Sa herë që qeliza ndahet dhe ADN-ja kopjohet, majat e ADN konsumohendhe shkurtohen, deri sa telomerët e konsumuar i çojnë një sinjal qelizës: është ora të vdesësh. Fund.
   Por nëse ky konsumim është i pashmangshëm, a ka në natyrë një mënyrë që t’i mbajmë kromozomët të pa konsumuar?
   A e mbani mend algën e ujit të ndenjur, Tetrahymenën? Çudia më e madhe është se qelizat e saj nuk plaken kurrë, dhe kështu nuk vdesin. Telomerët e saj nuk janë shkurtuar kurrë me kalimin e kohës. Madje, disa herë janë zgjatur.
Çfarë po më shpëtonte?
    Në laborator me Carol Greider, një studente e shkëlqyer me të cilën kam ndarë çmimin Nobel për këtë studim, zbuluam se qelizat kanë diçka tjetër. Një enzimë të paimagjinuar më parë që mund të furnizonte dhe zgjaste telomerët. E quajtëm telomerazi. Kur hoqëm telomerazin nga alga jonë, telomerët vdiqën. Pra, ishte falë telomerazit të bollshëm që alga nuk plakej kurrë. Kështu zbuluam se personat kur fillojnë të plaken, telomerët shkurtohen, dhe është pikërisht ky shkurtim që na plak.
   Tani, nëse telomerët mund të rinovohen me anë të telomerazit, atëherë për të ndaluar plakjen duhet të gjejmë një mënyrë për të marrë telomerazin.   Nuk është kaq e thjeshtë. Fatkeqsisht, gjenetika njerëzore është shumë e komplikuar. Të rrisësh telomerazin ul rrezikun e disa sëmundjeve, por rrit edhe rreziqet e disa tipeve të kancereve shumë agresivë.
Por atëherë, si ja bën alga e ujit të ndenjur?
   Dua të qartësoj një gjë. E gjtihë kjo nuk ka të bëjë me përjetësinë. Ka të bëjë me zgjatjen e shëndetit. Ose më mirë, me vitet e jetës ku nuk ka sëmundje, ku jemi të shëndetshëm dhe e shijojmë jetën me entuziazëm. Pra pyetja e vërtetë është: “nëse nuk mund të marr telomerazin, si mund të gjej një mënyrë që telomerët të shkurtohen më pak?”.
   Një studim të bërë me ndihmën e psikologes Elissa Epel, mbi një grup nënash me fëmijë që kishin probleme të rënda shëndetsore, pra shumë të stresuara. Donim të dinim:”sa ishte gjatësia e telomerëve të tyre?”. Të dhënat ishin sipas kësaj skeme. Sa më shumë qëndronin në këtë situatë stresi, aq më të shkurtër ishin telomerët. Sa më shumë perceptonin këtë situatë si stresuese, aq më e ulët ishte telomerazi.
Pra, nuk ishte vetëm çështje moshe.
   Por, pamë edhe një gjë shumë inkurajuese. Disa nga këto nëna, megjithëse të stresuara ishin në gjendje të mbanin telomerët e tyre. Kjo na solli në përfundimin se: ” e kemi vetë kontrollin mbi mënyrën se si plakemi“. Studime të tjera konfirmuan se kapaciteti i mbajtjes së telomerëve përmirësohej duke praktikuar forma të meditimit edhe për vetëm 12 minuta në ditë për dy muaj. Studime të mëtejshme dimonstruan se të mendosh në mënyrë negative, niveli i vazhdueshëm i lartë i kortizolit dobëson telomerazin.
   E gjitha kjo na tregon se jemi të gjithë të lidhur me njëri tjetrin dhe mënyra se si e marrim jetën mund të na ndryshojë rrënjësisht rrugëtimin e ekzistencës sonë, madje dhe gjatësinë e saj.

Read More

Paradoksi i Pushtetit

Si ndryshon njeriu kur bëhet me Pushtet
 
    Në studimet mbi sjelljen që kam ndërmarrë në 20 vitet e fundit, kam zbuluar një skemë të frikshme: ndërsa personat zakonisht e marrin pushtetin nëpërmjet aksioneve që bëjnë të hecin përpara interesat e të tjerëve si bashkëpunimi, hapja ndaj të tjerëve, korrektësia, empatia dhe përbashkësia; kur fillojnë të ndihen të pushtetshëm ose zotërojnë një pozicion të privilegjuar, këto kualitete fillojnë e zbehen deri sa humbin.Ata që kanë pushtet kanë një probabilitet shumë më të madh se personat e tjerë që të sillen në mënyrë të paedukatë, egoiste dhe jo etike.
    Përcaktoj këtë fenomen si “paradoksin e pushtetit” dhe e kam studiuar në shumë kontekste: shkolla, senati i Shteteve të Bashkuara, skuadra sportive profesioniste dhe në një shumëllojshmëri vendesh punë. Në çdo person që kam vëzhguar, kam parë që ata bëjnë karrierë mbi bazën e kualiteteve të tyre më të mira, por sjellja e tyre ndryshon gjithmonë përgjatë marrjes së pushtetit. Ky ndryshim mund të jetë ndonjëherë në mënyrë çuditërisht të shpejtë.Në një nga eksperimentet e mia, i njohur si studimi “përbindëshi i biskotave”, kam marrë disa persona në një laborator dhe i kam ndarë në grupe nga tre, duke i dhënë rastësisht pozicione komanduese dhe më pas duke i dhënë një detyrë me shkrim për të gjithë grupin bashkërisht. Mbas gjysëm ore pune, i vura para në tavolinë një pjatë me biskota, një për çdo pjesëtar të grupit, plus një biskotë më shumë. Në të gjithë grupet çdo person mori nga një dhe, për mirësjellje e lanë në pjatë biskotën tepër. Në linjë me parashikimet e mia, personi i emëruar “leader” merrte gjithmonë biskotën tepër. Madje, ai që ishte “leader” kishte mundësitë më të mëdha të hante me gojën hapur, duke bërë zhurmë dhe duke mos patur kujdes për thërrmijat që i binin tek rrobat që kishte veshur.
Studimet dëshmojnë që edhe pasuria mund të ketë efekt të njëjtë. Në një eksperiment kam zbuluar se, ndërsa drejtuesit e makinave jo shumë të shtrenjta u japin gjithmonë përparësi këmbësorëve tek kalojnë vizat e bardha, më shumë se gjysma e personave që janë drejtues të makinave lluksoze si BMW apo Mercedes e injorojnë këmbësorin, domethënë ligjin.
Dhe akoma: një studim mbi nëpunës të 27 vendeve të ndryshme ka nxjerrë në pah se individët që kanë mirëqënie thonë se është e pranueshme të kesh sjellje etike, si për shembull, të marrësh ryshfete apo të mos paguash taksat. Kërkime të kohëve të fundit kanë treguar se administratorët  me MBA (Master in Business Administration) kanë probabilitet më të madh se ato pa MBA të kenë sjellje egoiste që i shton kënaqësinë personale por u ul vlerën kompanive ku punojnë.
Madje personat që kanë pozicione me pushtet kanë një probabilitet 3 herë më të madh kundrejt atyre me pozicione më të ulëta të ndërpresin kolegët, të zhvillojnë disa aktivitete gjatë mbledhjeve, të ngrejnë zërin dhe të thonë epitete ofenduese në zyrë.
Pasojat e gjithë këtyre sjelljeve mund të jenë shumë të mëdha. Abuzimi me pushtetin në fund të fundit ul reputacionin e vetë drejtuesve, duke minuar influencën e tyre. Madje krijon stres dhe frikë te kolegët e tyre, duke ulur kështu jo vetëm unitetin dhe krijimtarinë e grupit, por edhe bashkëpunimin e performancën individuale.Në një sondazh të bërë në mbi 800 menaxherë dhe nëpunës në 17 sektorë të ndryshëm, rreth gjysma e atyre që ka deklaruar se është keqtrajtuar në vendin e punës, ka treguar se kanë ulur vullnetarisht ritmin e punës ose kanë ulur kualitetin e punës së tyre.
Dacher Keltner,  Profesor i Psikologjisë,Universiteti i Kalifornisë

Read More

Arbëreshët dhe regjimi i krishterë. Refleksion

Nga profesor Zef Giuseppe Chiaramonte

Në krishtërimin mesjetar, në nivel zyrtar popullsitë nuk njiheshin si etni, por sipas përkatësisë fetare. Këtu lind edhe dallimi midis grekëve e latinëve. Tjetër dallim: orientalë dhe perëndimor e në fund, ortodoks dhe katolik.Perandoria Romane e Orientit dhe më pas Perandoria Osmane, edhe pse në fakt multietnike, konsideronin njerëzit (milliet) si latinë, romei/rum, musliman/muslim, hebrej.
Termi albanòi, që zëvendësoi atë ilir, takohet për herë të parë tek Ana Komnena. Ajo shpreh frakturën me grekët, me të cilët kishin mbajtur, në isopolitia, fatet e Perandorisë.
Midis fuqive që tashmë kishin filluar të shtrinin duart brenda Perandorisë së Orientit ishte Venecia. Një nga sundimet e saj ishte Peloponezi, ku grekofonë dhe albanofonë jetonin krah për krah e ku ndërthureshin të dy gjuhët. Megjithatë, shumë dokumenta vërtetojnë se Venecia preferonte shqiptarët më shumë se grekët, sepse i konsideronte më besnikë në mbrojtjen e territoreve (rif. koncepti i besës).
Edhe emri mesjetar Peloponez rrjedh nga shqipja man/mën, pra mora nga rrjedh Morea. Pas okupimit të Ballkanit, popullsia shqiptare e jugut (toskë) dhe e Moresë (arvanitasit), u larguan në masë drejt Mbretërisë së Jugut në Itali: Napoli dhe Siçili. Regjimi i atëhershëm i trajtonte të ardhurit si grekë, për faktin se nuk ishin latinë.
Kjo për shkak edhe të këtyre tre elementëve:

dallimi midis grekëve dhe latinëve ishte preekzistues (rif. Letrat e Gregorio Magno dhe ndarja etnike e Regnum Siciliae normane)
feudalët, ku u pritën të ardhurit i përkisnin, në pjesën më të madhe, kishës. Për këtë arsye privilegjuan dallimin fetar. I quajtën grekë
të ardhurit kishin një ritual liturgjik tjetër, dhe gjuha e përdorur në të ishte greke

Shkrimtarët historikë siçilianë, nga Fasello e më pas, dhe dokumentat notarile, në të kundërt flasin për graeci seu albanenses. Kjo terminologji shfaq, nga një anë dallimin zyrtar nga ana e kishës, nga ana tjetër, autondërgjegjësimin identitar të refugjatëve si Arbër.
Në nivel popullor, emërtimet ishin të ndryshme: testa di grecu, që të kujton shumë caveza d’arnaut, e përdorur nga hebrejtë e Spanjës për shqiptarët, për të treguar kokëfortësinë, apo këmbënguljen për të ruajtur gjuhën apo zakonet: jartù, që do të thotë, eja këtu, e transformuar në eja rtu= eja këtu.
“La Piana” e Arbëreshëve
La Piana fillon nga banesat e para të Piana degli Albanesi dhe shtrihet deri në Merrughat, në territorin e S. Cristina Gela, në kufi me Marineo. Është e përmbledhur midis Kazaghot, Malet Kumeta (shqip Kumajt), Maganoce, Leardo dhe Rosella/Turdiepi, në jug-lindje. Nga lartësirat e Mëndra e Muzakjës, Costa Marcione, Firrjati, Baghatelet, Guri i Korvit e Sëndahstia, në lindje.
Nuk e dimë si ishte ndarë ky territor në periudhën bizantine, ndërsa nga dokumentet normane ai rezulton i ndarë midis qytetit të Palermos dhe qytetit Jato. Përfshirë dhe rrethinat e komunës së Belice Destro.Pjesa që i përkiste Palermos i jepet Arqipeshkëpit të Palermos më 12 shkurt 1095 nga ana e Gran Conte Ruggero. Këtu kemi emrin e parë Piana dell’Arcivescovo.Më 1182, mbreti Guglielmo II, il Buono, i jep pjesën e Jatos, Dioqezës së Monreale. Edhe kjo pjesë merr emrin Piana dell’Arcivescovo.
Me vendosjen e Arbëreshëve në pjesën malore, përqëndrimi i shtëpive u quajt nga administrata e kishës Casale dei Greci. Ndërsa arbëreshët e quajtën Kazallot/Kazallonë. Duke u spostuar banesat për në jug, gati në fushë, fillohet të flitet për Casale de la Piana.
Pas përfundimit të administrimit feudal dhe me lindjen e Comuni di Sicilia (1 janar 1818), administrata borbone i kërkoi feudalëveemrin dhe stemën për ti vënë çdo komune. Për konsiderimet e mësipërme Arqipeshkopi-baron i sugjeroi emrin Piana dei Greci.Kjo u bë emri zyrtar për komunën e re. Piana dei Greci u shkruajt në stemën komunale, ndërsa shqiponja me dy kokë që shohim në qendër rrethohet nga shkrimi Nobilis Planae Albanensis Civitas.
Kjo kontradiktë u ka shpëtuar shumë studiuesve, duke i lënë hapësirë rindërtimeve dhe shpjegimeve, shumë herë tendecioze, si në Itali dhe jashtë (Greqi).
Por këtu nuk mund të flasim për kontradiktë, por për një ridutio ad unum të dy pikëvështrimeve të ndryshme. Arqipeshkopi arsyeton akoma me terma zyrtare të Krishtërimit për etninë. Nga ana tjetër, shkrimet S.P.Q.A. (SENATUS POPULUSQUAE ALNANSIS) dhe N.P.A.C. (NABILIS PLANAE ALBANENSIS CIVITAS) i gjejmë të gdhendura në veprat arkitektonike shumë kohë më përpara.
Konfuzioni midis riteve greke – që sot quhen bizantine- dhe greqizimi etnik hidhet poshtë, siç duhet të hidhet poshtë ekuivalenca ortodoks=grek dhe bizantin=grek.
Termi bizantin, i përdorur për herë të parë nga gjysma e viteve Shtatëqind për të treguar një fazë të gjuhës greke, na ndihmon që të shikojmë Arbëreshët si Shqiptarët e lashtë të Italisë, dhe Kishën e tyre si bizantino-arbëreshe (jo më si bizantino-greke apo greko-bizantine). Kështu e njeh, zyrtarisht edhe Annuario Pontificio (organizmi zyrtar i Selisë së Shenjtë).
Marrë nga HORA e Arbëreshëve

Read More

Pin It on Pinterest

Shares
Share This